ยาเคี้ยวน้ำมันยาเมืองสวรรคโลก

· ตำราหุงเคี่ยวน้ำ มันยา

เมืองสวรรคโลกโลกา แต่งตั้ง

หวังจิตเพื่อกรุณา หมู่สัตว์

กล่าวแช่งสาบาลทั้ง ฝ่ายผู้บอกเรียน

· วันอุโบสถแท้ มาถึง

หุงเคี่ยวบูรทิศพึง บ่ายหน้า

เตียงต่างปูลาดผ้า ที่ตั้งบายสี

· ปักเพดานจับด้วย วงกัน

แปดทิศพึงลงยันต์ แวดล้อม

ห้ามอมนุษย์อัน เรื่องฤทธิ์

กระทะลงยันต์พร้อม ปากพื้นขวดน้ำมัน

· ใส่ฟืนอย่าถลับต้น ปนปลาย

ซนซุกเสือกวุ่นวาย เลื่อนเปื้อน

ห้ามชนที่มุ่งหมาย จุดซัก

ระลึกถึงคุณเอื้อน โอฐอ้างครูเดิม

· เปลือกพิกุลพริกหล้อน พึงหา

ขิงกะทือไพลมา ข่าหย้อย

หอมแดงกระชายนา ผักเป็ด

เก้าสิ่งเอาจอกน้อย ใส่น้ำยาตวง

· สิ่งปราศจากน้ำ พึงแสวง

น้ำมันมะพร้าวจุกแดง ต่อยต้ม

ข้นแล้วยกตะแคง ตวงจอก

ลงกระทะจงก้ม ตรวจให้เต็มเสมอ

· ขวนขวายหามะพร้าว ไฟสาม

คั้นกะทิออกตาม แต่ได้

น้ำอื่นท่านห้ามความ ปนแซก

เทกะทิในยาไซร้ เคี้ยวให้ออกเตล

· น้ำมันซึมออกแล้ว เร็วหา

ขวดใส่น้ำมันงา จักได้

เทปนเคี่ยวจนยา เกรียมสุก

ปลงกระทะตั้งไว้ เครื่องห้าปรุงลง

· ลูกจันทน์แลดอกด้วย เป็นสอง

การบูรกระวานรอง สี่ถ้วน

กานพลูครบหากอง สลึงหนึ่ง หนักหนา

เทใส่ทั้งห้าล้วน เครื่องแห้งเติมปรุง

· เย็นแล้วตักเก็บไว้ ใส่ยันต์

บนล่างปากขวดพัน ผูกส้อน

ถึงคราวจักแบ่งปัน นำยก มาแฮ

คนหากมาวอนอ้อน แจกให้ตามประสงค์

· ตานทรางตามืดไส้ เลื่อนหาย

หูหนักมือตีนตาย กรากเรื้อน

ตะคริวหืดหญิงชาย ใจมัก หึงแฮ

ผมหงอกฟันโยกเยื้อน เด็กร้ายใจแข็ง

ยาแก้รำมะนาด

· ยาฝีมีเท่านั้น รำนาดฉกาจชี้

จักได้ปรารภ ไปนา

· ยารำนาดแก้ ฟันคลอน

การบูรเกลือซอน แซกเคล้า

ถูทาเมื่อตื่นนอน อมนิ่ง

ฟันแน่นหายปวดเร้า หยุดได้หลายปี

· เปลือกสะเดาแช่น้ำ มูตรนา

อมสักสามเวลา แน่นเข้า

แพรดำเร่งแสวงหา ปูปิด รองแฮ

ตัวร่วงระคนเคล้า ติดผ้าเรียงหลาย

· เปลือกยางสับแช่ต้ม กับเกลือ

กระชับชิดดีเหลือ แน่นเข้า

คนอมชอบเชื่อเผื่อ โดยมาก

ทำเถิดหายปวดเร้า แก้แล้วจนใจ

· อัญชันขาวขยี้แล้ว ถูมือ

คราวเมื่อสูรย์จันทน์ฤๅ เกิดขึ้น

ฟันแน่นประหลาดฤๅ แปลกเพื่อน

ทำเถิดอย่ามึนตื้น หัตถ์เท้าทาถู

· รักขาวยางยอดแท้ ถูฟัน

จวนรุ่งไปเร็วพลัน เสกด้วย

เกษาทิมุตตัน สามจบ

สามยอดรำนาดม้วย เสร็จถ้วนควรสาม

· จบเรื่องรำมะนาดแล้ว ต่อไปจักไคร่แก้

ว่าด้วยน้ำมัน กินทา

ยาพอกผี ห้ามคนเป็นไข้กินกล้วยหักมุก

· ใบผักเบี้ใหญ่ต้ม บีบขยำ

ยาพอกผี่ขบขำ เลิศแท้

กล้วยหักมุมอย่านำ ไปเพื่อ ไข้นา

ห้ามขาดอย่ากินแก้ ไม่ได้ตายสูญ

· เข้าเหนียวสามหยิบขั้ว ปูนหิน

แห้วสุกรใต้ดิน เท่านั้น

เกลือผู้พริกไทยถวิล สามฮ่า

ทาพอกรัดชักสั้น ไม่ช้าหนองทะลาย

· ฝีกาฬฝีหิดขึ้น ภักตรา

คนโง่เขลาพาลา ห่อนรู้

มือไว้บีบปรารถนา คลำแกะ

บวมเบ่งต้อยติ่งสู้ ถูกเข้าเบาถอย

· ผักเคร็ดขมิ้นอ้อย ใบสมี

ใบมระน้ำเต้าฝี ฤทธิ์กล้า

หญ้าน้ำดับไฟสี เขียวสด

พรมมิเกล็ดหอยหญ้า อีกทั้งใบบัว

· มูลนกพิราบแห้ง พึงหา

เครุโคมมัยนา คั่วเคล้า

สิบเอ็ดสิ่งตัวยา รวมบด

ทาพอกแก้พิษเร้า แสบร้อนริมฝี

· ชันผงเตลมะพร้าว เป็นสอง

ยางตะเคียนพึงปอง ใส่ถ้วย

ตั้งไฟยกลงมอง น้ำหยอด กวนนา

การบูรเติมด้วย เก็บไว้บิดฝี

ยาแก้ฝี

· การบูรกับขมิ้น ชันหา

บดย่อยน้ำอุ่นนา บีบคั้น

ทนานหนึ่งกระชายมา สักกอบ กำแฮ

บดแหลกผ้าตรองกั้น กัยน้ำปูนใส

· ใบห่างปลาช่อนแห้ง สามหาง

ดินแท่งย่างอย่างหมาง แซกด้วย

เช่นหญิงอนงค์นาง มีครรภ์ กินนา

เจือบดน้ำหุงสร้วย เหงือกร้าวแตะหาย

· แพงพวยหางตะเข้ พึงตำ

ดินลพบุรีจำ แซกด้วย

ค้องสามย่านลำ ใบนาระงับ

ขมิ้นอ้อยเติมฉ้วย พอกแก้พิษฝี

· ยาฝีดีเลิศ เตรียมหา

เก็บเมล็บต้อยติ่งมา พอกไว้

อีกอย่างเปลือกเพกา ทาฟอก ฝนแฮ

ดับพิษฝีสร่างไข้ ปวดร้องนอนเกษม

ยาแก้บิด

· เขากวางฝนกับน้ำ ปูนใส

น้ำมะนาวเติมใน นั้นด้วย

เสมหะตกหยดไหล คลายปวด

กินซักสองสามถ้วย จักฟื้นพลันหาย

· เขาเนื้อยาบิดนั้น เขากวาง

ศีรษะโกฏบัววาง ชอบแท้

โกฏศีรษะขัวขวาง เสียเอก

จงทราบที่ขัดแก้ ดั่งนี้ควรหวัง

· ไพลเชือดห้าแว่นแล้ว ทาปูน

ห้าพระองค์ลงสูญ จิตรตั้ง

ปิ้งบดแหลกเป็นจุณ น้ำแช่ ปูนนา

พุทธคุณร้อยแปดครั้ง ดื่มแก้บิดหาย

· เทียนดำขมิ้นอ้อย พึงหา

ผลทับทิมหนึ่งมา ควักไส้

ยาใส่ผนึกฝา สุกแกลบ

พอสุกย่อยบดไว้ ปิดแก้ปวดถอย

· จบตอนยาบิดแล้ว ตามลำดับจักแก้

กล่าวด้วยยาฝี แลนาง

ยาแก้ไข้

· หญ้ากระดูกไก้หญ้า ไซหา

หญ้าปากความด้วยนา เก็บไว้

เมล็ดมะกรูดมะนาวมา ส้มซ่า สามแฮ

หิงแซกดีจระเข้ไซร้ บดแก้ปวดหัว

· จันทน์แดงจันทน์เทศด้วย สองหวัง

ศีรษะโกฏบัวขลัง บาทไซร้

กำยานเทือกเหนียวกรัง ปนบด

แก้ปวดศีรษะไข้ พิษร้ายเสื่อมถ้อย

· พญามือเหล็กต้น กร่างหา

ช้อนเล็กคินินยา เพิ่มเข้า

จันทน์แดงเทศสองนา ปนแซก

หอมจรุงจิตรเคล้า จับไข้พลันหาย

· โรคสันนิบาตบ้า พึงมี

วิปริตผิดคนดี หกข้อ

พูดพล่ามโดดเรือนหนี นอนไม่ หลับนา

สนเท่ห์กลัวคนล้อ แหวกพื้นดินมอง

· มะพร้าวเหลืองถ่ายน้ำ สองผล

สี่บาทกระเทียมลน สุกแห้ง

พริกไทยใส่เพิ่มปะดน สามเท่า กะเทียมนา

มะกรูดแก่หนึ่งแกล้ง สี่ชิ้นเชือดเรียง

· เสร็จห่อใส่ม่อตั้ง เพลิงเผา

สามพลุ่งยกจากเตา นิ่งไว้

เย็นแล้วจึงตรองเอา แต่ที่ เหลือนา

น้ำผึ้งเติมใส่ให้ เท่าน้ำยาเดิม

· ไข้ล่วงหนึ่งเดือนแล้ว จึงกิน

ช้อนหนึ่งพึงตักริน ส่งให้

คนไข้ไม่ยอมยิน ดีดื่ม

จงพูดเอาใจไซ้ ปลอบให้กลืนกิน

· กะเทียมกลีบหนึ่งแล้ว ตากขยาย

ขยี้เปลือกร่วงกระจาย เก็บไว้

ปนใส่คั่วกับทราย คนคลุก ไปนา

พองทั่วสุกกรอบไซร้ เขี่ยคุ้ยเก็บเอา

· ยานี้ดีมากแท้ ควรถวิล

คุณมากแรงกายิน แปลกล้น

ใครทำเก็บสงวนกิน หมั่นบีบ ระวังนา

ถึงแก่หกสิบพ้น ร่างคล้ายยุพเยาว์

· ยานัดถ์คนคลั่งเพ้อ พึงหา

ผลจิกที่สดมา ตากแห้ง

ป่นย่อยละเอียดนา ตรองนัดถุ์

พูดเลอะบ่ห่อนแกล้ง เป่าเข้าสงบถอย

· พิมเสนในไม้ไผ่ แสวงหา

แก้วแกลบดินประสิวมา เพิ่งเข้า

พิมเสนเกล็ดราคา แพงสี่ เสมอแฮ

กระแจะส่วนครึ่งเคล้า นัดถุ์ไข้สงบหาย

· ดินสอพองแก้วแกลบ สุมเผา

ดินประสิวสตุเอา แต่เนื้อ

พิมเสนสลึงเดา เทคาด

กระแจะตามควรเนื้อ กลิ่งฟุ้งเพียงใด

· สองขนานนัดแก้ ขบหัว

แทงกทุ่งน่ากลัว ปวดร้อง

ยาทารอบริมตัว คุณห่อน เห็นนา

เทเป่าสองคราวกล้อง เงียบเร้าเบาหาย

· โกฏบัวไพลว่านน้ำ จันทน์หอม

ขิงหนึ่งพิมเสนปลอม แซกเข้า

เทียนดำลูกกระดอม เก้าสิ่ง

ดีสัตว์จระเข้เคล้า ตากแห้งตำผง

· ยานัดถุ์ทั้งหยอดแต้ม มัวซัว ตาเฮย

เสมหะป่วนเวียนหัว โรคร้าย

ตาเฒ่าใส่แก้มัว ตาสว่าง

มือบีบคลึงเส้นด้าย สอดร้อยรูเข็ม

· จบตอนยาเรื่องไข้ ตามลำดับจักได้

ว่าด้วยยาบิดแลนา